ഷഹീൻ ബാഗ്: “അവർ വന്നു, കണ്ടു, വീണ്ടും വരുമെന്ന് പറഞ്ഞു”

പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിൽ (സി‌എ‌എ) ദൽഹി ഷഹീൻ ബാഗിൽ നടക്കുന്ന പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, പ്രതിഷേധിക്കുവാൻ ഓരോ പൗരനും അവകാശമുണ്ടെന്നും എന്നാൽ മറ്റൊരു പൗരൻ്റെ യാത്രാ സ്വാന്ത്ര്യം കവരുന്നത് ശരിയല്ലെന്നും സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ജനങ്ങളുടെ അസൗകര്യം കണക്കിലെടുത്ത് വേദി മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ഒരു സമവായത്തിലെത്താനാണ് കോടതി ഇടനിലക്കാരെ ചുമതലപ്പെടുത്തിയത്.

ഇടനിലക്കാർ ബുധനാഴ്ച പ്രതിഷേധക്കാരുമായി സംഭാഷണം നടത്തിയെങ്കിലും പ്രതിഷേധം നിയമം പിൻവലിക്കും വരെ ഇത് തുടരും എന്നായിരുന്നു അവരുടെ തീരുമാനം. പ്രതിഷേധത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്ന ‘ദാദി’ ബിൽകിസ് ബാനോ പറയുന്നു, “ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്ന് എവിടെയും പോകുന്നില്ല.”

തികഞ്ഞ രാഷ്ട്രീയ ബോധ്യത്തോടെ പ്രതിഷേധത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്ന ‘ലജ്ജാശീലരായ സ്ത്രീകളെ’ നിങ്ങൾ കാണുന്നു. ഈ സ്ത്രീകളെ ഇവിടെ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യാൻ നിരവധി ശ്രമങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്, ഈ സമരം കാരണം അവർ കൂടുതൽ ശക്തരായി. രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങൾ അവർ വളരെ വേഗം മനസ്സിലാക്കി. സർക്കാരും മറ്റ് ആളുകളും അവ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഈ സ്ത്രീകൾ പറയുന്നു.

ഈ സ്ത്രീകൾ കഴിഞ്ഞ രണ്ട് മാസമായി കടുത്ത തണുപ്പും മഴയും അനുഭവിക്കുന്നു. കീറിപ്പോയ ടാർപോളിനടിയിൽ ഇരിക്കുന്ന തണുത്ത കാറ്റിനെ അവർ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു, അതവരെ കൂടുതൽ സമർത്ഥരാക്കി. വിലപേശാനും ക്ഷമ കാണിക്കാനും സാഹചര്യങ്ങൾ അവരെ പഠിപ്പിച്ചുവെന്ന് ഷഹീൻ ബാഗിലെ സ്ത്രീകൾ പറയുന്നു.

ബുധനാഴ്ച വൈകുന്നേരം ഇടനിലക്കാർക്ക് മുമ്പിൽ ‘രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളും’ മാധ്യമങ്ങളുടെ വഞ്ചനയും ഇടനിലക്കാരെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ അവസരം ലഭിച്ചില്ലെന്ന് പ്രതിഷേധക്കാർ പറയുന്നു. ബുധനാഴ്ച വൈകുന്നേരം, ഷഹീൻ ബാഗിന്റെ അനൗപചാരിക പ്രതിനിധി സംഘം സുപ്രീം കോടതിയുടെ മദ്ധ്യസ്ഥരുമായി സംസാരിച്ചു. പിക്കറ്റിംഗ് സ്ഥലം മാറ്റുന്നതിനെക്കുറിച്ച് മദ്ധ്യസ്ഥർ അവരുടെ അഭിപ്രായം ആരാഞ്ഞു..

‘ഞങ്ങൾ പിന്മാറിയാൽ എല്ലാം അവസാനിക്കും’

സുപ്രീംകോടതിയിൽ നിയമിതരായ രണ്ട് മദ്ധ്യസ്ഥരായ സഞ്ജയ് ഹെഗ്‌ഡെ, സാധന രാമചന്ദ്രൻ എന്നിവർ ബുധനാഴ്ച ഉച്ചയ്ക്ക് രണ്ട് മണിയോടെ ഷഹീൻ ബാഗിലെത്തി. ഇരുവരും മുതിർന്ന അഭിഭാഷകരാണ്, മധ്യസ്ഥതയിൽ വിദഗ്ധരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രതിഷേധത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും മധ്യസ്ഥരുമായി ഒരുമിച്ച് സംസാരിക്കണമെന്നും മാധ്യമങ്ങൾ ഈ സംഭാഷണം മുഴുവൻ ശ്രദ്ധിക്കണമെന്നും നിർബന്ധിച്ചു.

ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയയിലെ യുവ വിദ്യാർത്ഥി എഴുന്നേറ്റു നിന്ന് രണ്ട് ഇടനിലക്കാരോട് ഷഹീൻ ബാഗ് പ്രതിഷേധക്കാരെ അപമാനിക്കുകയും അവരുടെ ജീവൻ അപകടത്തിലാക്കുകയും ചെയ്തതെങ്ങനെയെന്ന് പറഞ്ഞു. ഷഹീൻ ബാഗിലും വെടിവയ്പ്പ് ഉണ്ടായി. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ആക്രമണത്തിൽ ആർക്കും പരിക്കേറ്റിട്ടില്ല.

“ഷഹീൻ ബാഗിൽ പതിനായിരങ്ങൾ തടിച്ചുകൂടിയിട്ടുണ്ട്. ദില്ലിയിലെ ജനങ്ങൾ ഇപ്പോൾ അതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുകയും തീരുമാനമെടുക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടിവരും. അവർ നിങ്ങളുടെ വീടുകളിൽ പ്രവേശിച്ച് നിങ്ങളുടെ സഹോദരിമാരെയും പെൺമക്കളെയും ബലാത്സംഗം ചെയ്യും. കൊല്ലും. ഇന്ന് നിങ്ങൾക്ക് തീരുമാനിക്കാനുള്ള സമയമാണ്, പക്ഷേ മോദിജിയും അമിത് ഷായും നാളെ നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കാൻ വരില്ല. ദില്ലിയിലെ ജനങ്ങൾ ഇന്ന് ഉറക്കമുണർന്നാൽ നന്നായിരിക്കും.” ഇങ്ങിനെയായിരുന്നു തെരെഞ്ഞെടുപ്പിനിടയിലെ വിദ്വേഷ പ്രചാരണം.

ഇതിനുശേഷം ഷഹീൻ ബാഗിൽ ധർണയിൽ ഇരിക്കാൻ സ്ത്രീകൾക്ക് ദിവസവും 500 രൂപ നൽകുന്നുണ്ടെന്നും ആരോപണം ഉയർന്നിരുന്നു.

പ്രതിഷേധക്കാരിലൊരാളായ പർവീൻ (34 വയസ്സ്) പറഞ്ഞു, “പ്രശ്നം വെറും ഷഹീൻ ബാഗാണെന്ന് അവർ കരുതുന്നു, പക്ഷേ രാജ്യത്തെ എല്ലാ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ നിന്നും ഞങ്ങൾക്ക് പ്രതീക്ഷകളുണ്ട്. ഞങ്ങൾ വഴങ്ങുകയാണെങ്കിൽ, എല്ലാം അവസാനിക്കും.”

‘… എങ്കിൽ ഞങ്ങൾ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങും’

ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ പ്രതിഷേധക്കാരിൽ ഒരാളായ 90 കാരിയായ അസ്മ ഖത്തൂൺ, രണ്ട് മദ്ധ്യസ്ഥരും സർക്കാരിൻ്റെയും കോടതിയുടെയും മുൻപിൽ തങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി നിൽക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

അവർ പറയുന്നു, “അവർ ഞങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സി‌എ‌എയെയും എൻ‌ആർ‌സിയെയും തിരിച്ചെടുക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾ വളരെ സന്തുഷ്ടരായിരിക്കും, ഞങ്ങൾ മടങ്ങും.”

പ്രതിബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഷഹീൻ ബാഗിലെ സ്ത്രീകളെ ‘പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന’ ആദ്യ റൗണ്ടിൽ, എല്ലാ വിഷയങ്ങളും സത്യസന്ധമായി സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുമെന്ന് മധ്യസ്ഥ സാധന രാമചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു.

രാമചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു, “എനിക്ക് ഒരു കാര്യം പറയണം. നിങ്ങളെപ്പോലുള്ള സ്ത്രീകളുള്ള ഈ രാജ്യം ഒരിക്കലും ഒരു അപകടവും നേരിടുകയില്ല.”

‘പിക്കറ്റിംഗ് കാരണം റോഡ് തടഞ്ഞിട്ടില്ല’

പ്രതിഷേധിച്ച സ്ത്രീകളോട് സഞ്ജയ് ഹെഗ്‌ഡെ സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.

സാധന രാമചന്ദ്രനെയും ഹെഗ്‌ഡെയെയും കാണിക്കാൻ ഷഹീൻ ബാഗിൽ നിന്നുള്ള സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ പോലീസ് ബാരിക്കേഡ് എടുത്തു. ട്രാഫിക് പ്രശ്‌നം ഉണ്ടാകുന്നത് പോലീസ് ബാരിക്കേഡുകൾ മൂലമാണെന്നും പ്രതിഷേധം കാരണമല്ലെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. പ്രതിഷേധക്കാർ എപ്പോഴും സ്‌കൂൾ ബസുകൾക്കും ആംബുലൻസുകൾക്കും വഴിയൊരുക്കിയതെങ്ങനെയെന്ന് അവർ വിശദീകരിച്ചു.

ഷഹീൻ ബാഗിലെ ധർണ കാരണം റോഡ് തടസ്സപ്പെട്ടതായും ഇത് ജനങ്ങളെ കുഴപ്പത്തിലാക്കുന്നുണ്ടെന്നും സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. പ്രതിഷേധം ഗതാഗത തടസ്സം ഉണ്ടാക്കാത്ത സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റണമെന്നും നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു.

ആറ് ഏഴ് സ്ത്രീകൾ എഴുന്നേറ്റു നിന്ന് സഞ്ജയ് ഹെഗ്ഡെയോടും സാധന രാമചന്ദ്രനോടും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.

സാധന രാമചന്ദ്രൻ അവരോട് പറഞ്ഞു, “പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള നിങ്ങളുടെ അവകാശത്തെ സുപ്രീം കോടതി പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ ബാക്കിയുള്ള പൗരന്മാർക്കും അവരുടെ അവകാശങ്ങളുണ്ട്, അവരെ സംരക്ഷിക്കണം. നാമെല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് പരിഹാരം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.”

ഷഹീൻ ബാഗ് ഒഴികെ മറ്റൊരിടത്തും പോകുന്നില്ലെന്ന് 82 കാരിയായ ബിൽകിസ് ബാനോ പറഞ്ഞു. “മധ്യസ്ഥർ സി‌എ‌എയെയും എൻ‌ആർ‌സിയെയും കുറിച്ച് സംസാരിച്ചില്ല, പക്ഷേ സ്ത്രീകൾ ഈ വിഷയം ഉന്നയിച്ചു. ഞങ്ങൾ എവിടെയും പോകില്ല. ഞങ്ങൾ എന്തിനാണ് നീങ്ങേണ്ടത്? ഞങ്ങൾക്ക് പ്രശ്‌നമുണ്ട്, മറ്റാരുമല്ല, അവർ അത് കാണുന്നില്ലേ?”

75 കാരിയായ, ത്രിവർണ്ണ സ്കാർഫ് ധരിച്ച നൂറുനിസ, ഷഹീൻ ബാഗിൻ്റെ പ്രകടനം സ്ത്രീകളുടെ സഹിഷ്ണുതയുടെ പരീക്ഷണമാണെന്ന് തെളിയിച്ചതായി പറയുന്നു. പ്രതിഷേധത്തിനിടെ, ഒരു നവജാത ശിശുവും മരണപ്പെട്ടു.

പ്രതിഷേധം നടത്തുന്ന ഈ സ്ത്രീകൾ പല മോശം കാര്യങ്ങളും കേൾക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു. ദൽഹി ഷഹീൻ ബാഗ്, കൊൽക്കത്തയിലെ പാർക്ക് സർക്കസ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിരക്ഷരരായ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും കുത്തിയിരിപ്പ് സമരം നടത്തുകയാണെന്ന് ബിജെപി എംപി ദിലീപ് ഘോഷ് ആരോപിച്ചിരുന്നു; പറഞ്ഞു. വിദേശ ഫണ്ടുകളിൽ നിന്ന് ബിരിയാണിയും പണവും ലഭിക്കുന്നുവെന്നും.

ഇത്തരം പ്രസ്താവനകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ 50 കാരിയായ മെഹ്‌റൂനിസ രണ്ടുമാസമായി നിരാഹാര സമരത്തിലാണ്. ഡിസംബർ 15 മുതൽ സൈനുൽ അബ്ദുൻ ആദ്യമായി നിരാഹാര സമരം ആരംഭിച്ചു. അസുഖം ബാധിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഒരാഴ്ച മുമ്പ് അദ്ദേഹം സമരം അവസാനിപ്പിച്ചു.

സോണിയ വിഹാറിലെ താമസക്കാരിയാണ് മെഹ്‌റൂനിസ, ജമാ മസ്ജിദിന്റെ കാന്റീനിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. അവർക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു കുടുംബവുമില്ല, പക്ഷേ രാജ്യത്തിനും വരും തലമുറകൾക്കുമായി ധർമ്മത്തിൽ ഇരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതായി അവർ പറയുന്നു.

‘സി‌എ‌എ ഞങ്ങളുടെ കുടുംബത്തെ തകർക്കും’

“ഇത് ദരിദ്രർക്കുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടമാണ്, ഞാൻ എല്ലാവരോടും ഒപ്പം നിൽക്കുന്നു. ജോലി ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഞാൻ ഖേദിക്കുന്നില്ല. എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രതീക്ഷയുണ്ട്.” കഴിഞ്ഞ 50 ദിവസമായി മെഹ്‌റൂനിസയുടെ വീട് പൂട്ടിയിരിക്കുകയാണ്.”

അവർ തുടർന്നു, “രണ്ടുപേർ വന്നു. നാളെ ഞങ്ങളോട് വീണ്ടും സംസാരിക്കാൻ അവർ വരുമെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ട്രാഫിക്കിൽ മാത്രമല്ല, ഞങ്ങളുമായും പ്രശ്‌നമുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾ അവരോട് പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ ഇവിടെ തമാശ പറഞ്ഞിരിക്കുകയല്ലെന്ന് പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.”

56 കാരനായ ഹുസൈൻ ബാനോ പറയുന്നു, “ഞങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നു, ഞങ്ങൾ ഐക്യപ്പെടുന്നു. ശബ്ദം നൽകുക, ഞങ്ങൾ ഒന്നാണ്.”

സി‌എ‌എയും എൻ‌ആർ‌സിയും തന്റെ കുടുംബത്തെ തകർക്കും, പക്ഷേ ട്രാഫിക് ജാം അല്ലാതെ മറ്റൊന്നും കാണില്ലെന്ന് ധർണയിൽ ഇരിക്കുന്ന റസിയ അൻസാരി. “ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് മാറുകയാണെങ്കിൽ, അവർ ഞങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുമോ? ഞങ്ങൾ മാസങ്ങളായി ഇവിടെ ഇരിക്കുന്നു, എന്ത് സംഭവിച്ചു? ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്ന് നീങ്ങിയാൽ എല്ലാം അവസാനിക്കും.”

ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷ കമ്മീഷൻ മുൻ ചെയർമാൻ വജാത് ഹബീബുള്ളയും ബുധനാഴ്ച വൈകുന്നേരം ഷഹീൻ ബാഗ് സന്ദർശിച്ചു. സ്ത്രീകളുടെ ആശങ്കകൾ കേൾക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ഉറപ്പ് നൽകി. അതേസമയം, മീറ്റിംഗിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഹെഗ്‌ഡെ ഒരു ഉത്തരവും നൽകിയില്ല.

ഹുസൈൻ ബാനോ പറഞ്ഞു, “അവർ നാളെയും വരും. അവർ ഫെബ്രുവരി 24 വരെ തുടരും. ഞങ്ങൾ അവരുടെ മുൻപിൽ വയ്ക്കും, പക്ഷേ ഇവിടെ നിന്ന് പോകില്ല.” ഇത് പറഞ്ഞ ബാനു തിരിഞ്ഞ് സ്ത്രീകളുടെ മുഖത്ത് നോക്കി പറഞ്ഞു “ഇവിടെ നോക്കൂ. നമ്മൾ എല്ലാവരും ഇവിടെയുണ്ട്.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *